Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpusunnümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərinəErmənistan cəmiyyətinin müəyyən dairələrinin reaksiyasıqəbuledilməzdir və təəssüf doğurur. Azərbaycanın suverenərazilərinə təşkil olunan bu səfər xarici diplomatların bölgədəgedən bərpa-quruculuq işləri, yeni infrastruktur layihələri, sosialobyektlərin fəaliyyəti və əhalinin doğma yurdlarına qayıdışı iləyerində tanış olması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Diplomatik nümayəndələrin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəriAzərbaycanın daxili işlərinə aid olan məsələlərlə bağlı realvəziyyətin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması baxımından daəhəmiyyətlidir. Müxtəlif ölkələri və beynəlxalq təşkilatlarıtəmsil edən diplomatların bölgəyə səfər edərək burada aparılangenişmiqyaslı işləri öz gözləri ilə müşahidə etməsi obyektivməlumat əldə etmək üçün mühüm imkan yaradır. Belə səfərlərbölgədə yeni reallıqların daha yaxından öyrənilməsinə, Azərbaycanın həyata keçirdiyi quruculuq siyasətinin beynəlxalqdiplomatik nümayəndələrə təqdim edilməsinə şərait yaradır.
Təəssüf doğuran məqam isə Ermənistan cəmiyyətinin bəzinümayəndələrinin bu səfərə qarşı nümayiş etdirdiyimünasibətdir. Xarici diplomatların Azərbaycanın suverenərazisinə səfərinə etiraz edilməsi, səfərlə bağlı müxtəlifittihamların səsləndirilməsi və təzyiq xarakterli çağırışlarıngündəmə gətirilməsi bölgədə sülh və qarşılıqlı etimadınformalaşdırılması baxımından müsbət yanaşma hesab olunabilməz.
Azərbaycan artıq ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam təminedib. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur Azərbaycanın ayrılmazhissəsidir və burada həyata keçirilən bütün proseslər ölkəmizinqanunvericiliyi və dövlət siyasəti çərçivəsində reallaşdırılır. Buərazilərə xarici diplomatların səfəri də Azərbaycanın suverenhüquqları çərçivəsində həyata keçirilən normal diplomatikfəaliyyətdir.
Ermənistan cəmiyyətinin müəyyən dairələrində hələ də keçmişmünaqişənin təsiri altında formalaşmış yanaşmaların qorunubsaxlanılması regionda yeni münasibətlər sisteminin yaranmasınıçətinləşdirən amillərdən biridir. Halbuki Azərbaycan vəErmənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması üçünəsas şərtlərdən biri yeni reallıqların qəbul edilməsi, qarşılıqlıhörmətin möhkəmləndirilməsi və sülhə mane olan ritorikadanuzaqlaşmaqdır.
Diplomatların Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfəri həm dəbölgənin gələcəyinin necə formalaşdığını göstərmək baxımındandiqqət çəkir. İşğal dövründə dağıdılmış şəhər və kəndlərinyenidən qurulması, yolların və kommunikasiya xətlərininsalınması, məktəblərin, tibb müəssisələrinin və digər sosialobyektlərin yaradılması, keçmiş məcburi köçkünlərin mərhələlişəkildə öz doğma torpaqlarına qayıtması burada yeni həyatınqurulduğunu nümayiş etdirir.
Bu reallıqların xarici diplomatlar tərəfindən yerində müşahidəolunması təbii olaraq beynəlxalq informasiya və diplomatikmühit üçün əhəmiyyətlidir. Çünki bölgədə gedən proseslərhaqqında ən dolğun təsəvvür məhz ərazilərə birbaşa səfəretməklə, görülən işləri yerində müşahidə etməklə formalaşabilər.
Ermənistan cəmiyyətinin sülhə və sabitliyə töhfə verməsi üçünkeçmiş qarşıdurmanın yaratdığı stereotiplərdən uzaqlaşmasıvacibdir. Xarici diplomatların səfərinə qarşı etiraz etməkəvəzinə, bölgədə yaranmış yeni reallıqların qəbul edilməsi vəgələcəyə hesablanmış əməkdaşlıq imkanlarının müzakirəolunması daha konstruktiv yanaşma olardı.
Azərbaycanın mövqeyi aydındır: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurdagenişmiqyaslı bərpa və quruculuq prosesi davam edir, insanlarınöz doğma yurdlarına qayıdışı təmin olunur və regionun sosial-iqtisadi potensialının inkişaf etdirilməsi istiqamətində mühümlayihələr həyata keçirilir. Bu proseslərin beynəlxalqdiplomatlara nümayiş etdirilməsi isə ölkəmizin suverenhüquqlarına tam uyğundur.
Bu baxımdan Ermənistan cəmiyyətinin müəyyən dairələrinindiplomatik səfərə qarşı qəbuledilməz reaksiyası keçmişin siyasidüşüncəsindən tam uzaqlaşmağın vacibliyini bir daha göstərir. Regionda davamlı sülhün və mehriban qonşuluqmünasibətlərinin təmin edilməsi üçün qarşılıqlı hörmət, suverenliyə ehtiram və yeni reallıqların qəbul edilməsi əsasprinsiplər olmalıdır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur artıq bərpa, inkişaf və quruculuq mərhələsini yaşayır. Bu reallığın qəbuledilməsi Cənubi Qafqazda sülh və əməkdaşlıq üçün dahaəlverişli mühitin formalaşmasına xidmət edə bilər.
Nəbi Sadıqov,
YAP Xətai rayon təşkilatı fəalı
