Özbəkistan son illərdə Mərkəzi Asiyanın iqtisadi və siyasi baxımdan sürətlə inkişaf edən dövlətlərindən birinə çevrilib. Ölkənin əldə etdiyi mühüm nailiyyətlər ardıcıl və məqsədyönlü islahatların, iqtisadi imkanların düzgün qiymətləndirilməsinin, yeni investisiya mühitinin formalaşdırılmasının və dövlət idarəçiliyində müasir yanaşmaların tətbiqinin nəticəsidir. Bu transformasiyada Prezident Şavkat Miromonoviç Mirziyoyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Özbəkistanın son illərdə keçdiyi inkişaf yolu ölkənin həm daxili potensialının səfərbər edilməsinə, həm də beynəlxalq iqtisadi əlaqələrinin genişləndirilməsinə şərait yaradıb.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistanın inkişaf dinamikası ilə bağlı fikirləri də bu dəyişikliklərin miqyasını aydın şəkildə ifadə edir. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Şavkat Mirziyoyev ölkəyə rəhbərlik etməyə başladığı dövrdə mövcud vəziyyətlə bugünkü Özbəkistan arasında ciddi fərq vardır. Həmin mərhələdə əsas məqsədlərdən biri ölkənin inkişafı üçün möhkəm iqtisadi əsasların yaradılması, istehsal imkanlarının genişləndirilməsi və müxtəlif sahələrdə mövcud potensialdan daha səmərəli istifadə edilməsi idi.
Şavkat Mirziyoyevin rəhbərliyi ilə aparılan islahatların mühüm istiqamətlərindən biri iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi oldu. Ölkənin iqtisadi inkişafını yalnız ayrı-ayrı sahələrin imkanlarından asılı vəziyyətdə saxlamaq əvəzinə, müxtəlif istiqamətlər üzrə yeni istehsal və xidmət imkanlarının yaradılması qarşıya məqsəd qoyuldu. Sənayenin inkişafına diqqətin artırılması, müasir texnologiyaların tətbiqi, sahibkarlığın dəstəklənməsi və xarici kapital üçün daha əlverişli şəraitin yaradılması iqtisadi fəallığın yüksəlməsinə təsir göstərdi.
Sənaye sektorunda həyata keçirilən layihələr Özbəkistanın iqtisadi strukturunda yeni imkanların meydana çıxmasına səbəb olub. Ölkənin zəngin təbii ehtiyatları, geniş əmək potensialı və böyük daxili bazarı sənaye müəssisələrinin yaradılması üçün əlverişli zəmin formalaşdırır. Bununla yanaşı, istehsalın modernləşdirilməsi və əlavə dəyəri yüksək olan məhsulların istehsalına keçid iqtisadiyyatın rəqabət qabiliyyətinin artırılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu proses Özbəkistanın regional bazarlarda mövqeyini möhkəmləndirməklə yanaşı, ixrac imkanlarının genişlənməsinə də xidmət edir.
Kənd təsərrüfatında aparılan dəyişikliklər də ölkənin sosial-iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayır. Əhalinin böyük hissəsinin kənd təsərrüfatı ilə bağlı olduğu Özbəkistanda bu sahənin müasir tələblərə uyğunlaşdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Əkinçilik, heyvandarlıq, meyvəçilik, tərəvəzçilik və digər istiqamətlərin inkişaf etdirilməsi aqrar sektorun daha çoxşaxəli struktur qazanmasına imkan verir. Müasir suvarma texnologiyalarının tətbiqi, məhsuldarlığın yüksəldilməsi və kənd təsərrüfatı məhsullarının emal imkanlarının artırılması kənd təsərrüfatının iqtisadi əhəmiyyətini daha da gücləndirir.
Özbəkistanın inkişafında energetika sahəsi də mühüm yer tutur. Artan əhali və iqtisadi fəallıq enerji tələbatının yüksəlməsini şərtləndirir. Buna görə də enerji istehsalının genişləndirilməsi, mövcud infrastrukturun yenilənməsi və alternativ enerji mənbələrindən istifadənin artırılması strateji istiqamətlər sırasındadır. Günəş və külək enerjisi üzrə layihələrin həyata keçirilməsi ölkənin enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə, eyni zamanda daha dayanıqlı enerji sisteminin qurulmasına imkan yaradır.
Nəqliyyat infrastrukturu da Özbəkistanın yeni iqtisadi modelinin mühüm komponentlərindən biridir. Mərkəzi Asiyanın mərkəzində yerləşən ölkə üçün nəqliyyat dəhlizlərinə çıxışın genişləndirilməsi xarici ticarətin inkişafı baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Dəmir yollarının, avtomobil magistrallarının və logistika imkanlarının təkmilləşdirilməsi Özbəkistanın regional iqtisadi əlaqələrini gücləndirir. Bu istiqamətdə Azərbaycanla əməkdaşlıq xüsusi perspektivlər vəd edir. Xəzər dənizi üzərindən keçən Orta Dəhliz iki ölkənin nəqliyyat və logistika imkanlarını bir-birinə bağlayan mühüm platformaya çevrilir.
Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri yalnız iqtisadi əlaqələrlə məhdudlaşmır. İki ölkə arasında tarix, mədəniyyət, dil və mənəvi dəyərlərlə bağlı möhkəm bağlar mövcuddur. Bu yaxınlıq siyasi dialoqun inkişafı üçün əlverişli zəmin yaradır. Son illərdə dövlət başçıları arasında qarşılıqlı səfərlərin intensivləşməsi, yüksək səviyyəli görüşlərin keçirilməsi və müxtəlif sahələri əhatə edən sənədlərin imzalanması əlaqələrin strateji xarakter daşıdığını göstərir.
Prezident İlham Əliyevin Özbəkistanın inkişafı ilə bağlı yüksək qiymətləndirməsi iki ölkə arasındakı qarşılıqlı hörmətin və etimadın göstəricisidir. Azərbaycan rəhbərinin qeyd etdiyi kimi, Şavkat Mirziyoyev və onun komandası tərəfindən həyata keçirilən tədbirlər ölkənin iqtisadi və sosial simasının əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməsinə gətirib çıxarıb. Burada söhbət yalnız ayrı-ayrı layihələrin reallaşdırılmasından deyil, dövlətin iqtisadi inkişaf mexanizmlərinin yenidən qurulmasından gedir.
Özbəkistanın beynəlxalq nüfuzunun artması da həyata keçirilən islahatların mühüm nəticələrindən biridir. Ölkə Mərkəzi Asiyada regional əməkdaşlığın gücləndirilməsində daha fəal mövqe tutur. Xarici dövlətlərlə iqtisadi, siyasi və humanitar əlaqələrin genişləndirilməsi Daşkəndin beynəlxalq platformalardakı rolunu artırır. Açıq iqtisadi münasibətlərə üstünlük verilməsi, yeni investisiya layihələrinin təşviqi və qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlıqların qurulması Özbəkistanın dünya iqtisadi sisteminə inteqrasiyasını sürətləndirir.
Bu proses Azərbaycan üçün də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bakı və Daşkənd arasında iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi qarşılıqlı investisiyaların artmasına, yeni müəssisələrin yaradılmasına və birgə layihələrin həyata keçirilməsinə imkan verir. Sənaye, energetika, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, turizm, rəqəmsal texnologiyalar və digər sahələrdə mövcud imkanların daha geniş şəkildə reallaşdırılması hər iki dövlətin iqtisadi maraqlarına cavab verir.
Cahan Bayramlı,
YAP Xətai rayon təşkilatı
